Tầng lớp vẫn còn dễ dãi, dung túng cho lối nghĩ ấy thì nó vẫn còn đất sinh sôi
Không có quốc gia hay cá nhân nào hoàn toàn xấu hay hoàn toàn tốt. Và chừng nào con người chưa thẳng thắn nhìn vào thiếu sót thì không thể tu bổ nổi tội lỗi và cái “nhọt” ấy sẽ càng ngày càng nghiêm trọng hơn, con người, nhà nước không tiến bộ được. Tư duy con người cao hay thấp, nhân cách ra sao phụ thuộc vào hàm lượng văn hóa của người đó.
Đương nhiên nhận định chủ quan của người viết không bao gồm tất cả người Việt theo kiểu “vơ đũa cả nắm”. Những diễn đàn chính trực như “Vì khát vọng Việt”, talk show “nghĩ mở - nói thẳng”… cần phát huy thật nhiều, thật phổ cập và đồng bộ hơn nữa. Sự dễ dãi của xã hội cũng là nguyên do dây dính của căn bệnh này. Dân tộc đại đoàn kết nhưng thói ích kỉ cá nhân không ít.
Cái khó nhất vẫn nằm ở ý thức cá nhân. Chúng ta có quá ít những chiến dịch dài hơi mang tầm nhận thức và kĩ năng vượt qua chính mình. Muốn chữa bệnh thì phải tìm ra nguyên do của bệnh tật, tìm xác thực bệnh mình rồi thì mới có thể có phác đồ điều trị thích hợp. Báo Giáo dục Việt Nam xin được trích đăng nguyên văn bài viết "Người Việt Nam: Chưa nhìn thẳng vào cái xấu của mình!" của độc giả Bùi Trí Lâm: Không dám nhìn thẳng vào khuyết điểm… Có nhiều dân tộc không ngại ban bố cho cả thế giới biết hình ảnh xấu xí của họ.
Tư duy ấy sẽ bộc lộ ngay trong việc làm, dẫn đến việc cả nể, e sợ, bao che cho nhau. Không thể có một khái niệm hoàn hảo nhưng con người không vươn tới sự hoàn hảo thì chỉ có thể đi lùi.
Từng lớp đương đại đang chứng kiến sự vô cảm của không ít người. Khuyến khích sự trung thực, thẳng thắn từ mỗi người dân Việt Nam. Và dù không muốn thì chúng ta cũng phải nhận một sự cạnh tranh ngầm ngấm thiếu lành mạnh trong không ít cơ quan, đoàn thể. Nhiều người Việt không dám nhìn thẳng vào mình, khi bị phê bình thì hằn thù cá nhân chủ nghĩa, xem vỏ bọc sĩ diện cao hơn nền tảng đạo đức.
Ảnh minh họa. Rõ ràng chúng ta đã có những đánh giá khách quan mang tính từng lớp học hẳn hoi về tính tình con người Việt Nam. Không ai dìm mình nhỏ bé, không mấy người dám nhận mình sai dù rằng nhiều khi lên mặt biểu đạt và chỉ trích người khác. Văn hóa làm nên con người, chỉ con người mới có khả năng cải tạo xã hôi.
Cầu mong không xác thực về mình không chi gây ra ảo mộng, hạn chế tư duy mà còn không thể “ biết mình” mà tiến bộ được. Có người chịu sự phê phán thì nhụt chí tiến thủ. Cũng từ sự bất lực khi đối diện với chính mình mà không cất cao đôi cánh khát vọng Việt bay lên được Không dám nhìn thẳng, nói thật = không văn minh Tâm lí cố thủ trong vỏ bọc bản thân tồn tại được suy cho cùng nó còn tuơng đồng với trình độ từng lớp.
Khi dám nhìn thẳng vào những hạn chế của mình thì kiên cố tìm thấy được khát vọng, niềm và con đường phát triển
Bao che cho nhau những việc xấu nhưng chẳng thể nhường nhịn nhau chỉ một chút va nhỏ đẫn đến xô xát, thương vong, rồi trả thù bằng những thủ đoạn man rợ. Chủ đề đàm đạo hôm nay là một hướng "nghĩ mở-nói thẳng” rất hiệu quả đánh vào tâm lí “mị thân” của nhiều người Việt hôm nay.
Nhưng cái chúng ta đang trao đổi trên diễn đàn này không hẳn đã đi sâu vào cái tôi cá nhân chủ nghĩa riêng rẽ mà thiên về học thuật, tổng kết, mang tính tầng lớp học nhiều hơn. Chừng nào chúng ta không dám nhìn thẳng, nói thẳng, không thể chiến thắng chính mình thì chừng đó chúng còn chưa đi lên văn minh được. Kinh tế là mũi nhọn của sự phát triển nhưng cái gốc của kinh tế không gì khác ngoài yếu tố con người.
Ai ai cũng nghĩ tầng lớp như mình, làm sai không bị lên án, kỉ luật nên đã “chờn “ với đạo đức.
Tuy nhiên nói thì dễ, làm mới khó. Dù không dám coi bản thân hay cố tình ảo tưởng về mình cũng đều đáng trách và phải sửa chữa cả. Cảm xúc của hàng triệu người khi gấp lại trang sách ‘Người Nhật xấu xí” hay “Người Mỹ xấu xí”… không phải là sự kinh tởm hay xem thường mà ngược lại, đó là sự trân trọng.
Một tín hiệu thực thụ đáng mừng là những năm gần đây từng lớp có chiều hướng nhìn thẳng vào thói xấu của chúng ta, mà tiền phong là giới trí thức.
Bản ngã do môi trường hình thành. Nếp làm nên tính cách và cả số mệnh, để thay đổi không dễ nhưng điều này hoàn toàn có thể làm được.
Những đánh giá toàn diện về thói xấu người việt sát với thực tiễn cũng tạo nên không ít sôi sục cải cách trong tư duy. Việt Nam chúng ta không hề kém cạnh quốc gia nào về truyền thống hào hùng, con người cá nhân Việt nam không ít lần đứng hàng đầu thế giới ở nhiều lĩnh vực. Khi đuối lí cũng vẫn còn cổ hủ. Vị cái mỗi người Việt thiếu chính là việc tự (dám) nhấn thói xấu của bản thân và tôn tạo nó.
Thiết tưởng người Việt cần có một quyển sách nói lên những tính xấu của mình. Phê và tự phê không đạt hiệu quả cao, dân tộc sáng ý cần cù nhưng khó tìm thấy sự thật thà, cương trực. Trân trọng một dân tộc dám nhìn thẳng, nói thẳng, dám xát muối vào vết loét nhiễm trùng trên da thịt dù chịu xót xa.
Cái phần đông người Việt đang thiếu trầm trọng không chỉ niềm tin, tinh thần mà còn cả sự chính trực ngó, đánh giá chính mình. Vậy tại sao chúng ta còn trì trệ…? Không dám dòm chính trực vào lỗi chính là một bó rác quấn chặt vào bánh xe tiến bộ, chừng nào chưa gỡ bỏ đi thì dù có tăng ga, có đi đúng đường thì cũng không thể nào tới đích, kiên cố chưa tới đích đã hỏng xe hoặc sờn lòng lái xe.
Chúng ta cũng vậy, vấn đề là chúng ta có dám thẳng thắn nhìn vào và tìm ra giải pháp nâng cao con người chúng ta lên không. Né tránh việc tự nhận dẫn đến dối trá, hủ lậu, không dám chịu trách nhiệm…tạo một tư duy ích kỉ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét