Chuyện đời quyết tử quân đào hầm thêm mới vượt ngục Phú Quốc

Ông là Vương Đức Thuận (SN 1935) trú tại xóm thái hoà, xã Nghi Thái, huyện Nghi Lộc (Nghệ An), được xem là "khắc tinh" của quân địch tại nhà đá Phú Quốc. Cảm tử quân đặc biệt Xuất thân từ một gia đình thuần nông trong thời , năm 1960, Vương Đức Thuận đã tự nguyện xuất hành đi quân nhân theo tiếng gọi linh nghiệm của đất nước. Sau ngày tòng ngũ, ông được bổ sung vào Trung đoàn 271 thuộc Bộ tư lệnh Quân khu 4. Khi chấm dứt thời gian luyện tập, ông được dự vào chiến dịch Thượng Lào, trực tiếp đấu tranh tại trận mạc C. Đến tháng 10/1963, ông lại được nhập vào Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 10 - Bộ tư lệnh Quân khu 4 để tham dự chiến đấu tại Thừa Thiên - Huế. Sau trận đánh 2 trung đoàn Tăng Thiết Giáp của địch tại ngã ba Bòng Bòng (Phú Lợi - Huế) vào tháng 2/1966, ông được thu nhận Đảng. Ông Thuận chụp ảnh lưu niệm với những chiến sỹ đã vượt ngục năm 1971. Ông là một trong 26 chiến sỹ trở nên cảm tử quân được Trung đoàn giao nhiệm vụ tấn công vào khách sạn Hương Giang (Huế) để khai mạc cho chiến dịch Mậu Thân 1968. Đội cảm tử của ông đã diệt được 170 lính Mỹ. Ngay sau đó, 5 sư đoàn quân Ngụy đóng xung quanh khu vực khách sạn Hương Giang đã kéo đến bao vây phản công. Với ý thức chống chọi can đảm, 24 chiến sỹ của đội quyết tử quân đã hy sinh, chỉ còn lại ông và một đồng chí nữa bị thương nặng, rồi ngất đi... Tỉnh dậy, ông thấy mình bị nhốt trong trại giam dã chiến của địch ở đồn Mang Cá (Huế). Thế rồi, quân địch lại chuyển ông vào giam ở trại giam sông núi (Đà Nẵng). Hai tháng sau, quân địch lại chuyển ông ra nhà giam Phú Quốc. Từ đó, ông đã phải ở lại chốn "địa ngục trần gian" này cho đến khi được trao trả vào năm 1973. Nhớ lại trận đánh khai màn cho chiến dịch Mậu Thân năm 1968, ông Thuận kể: "Trước khi làm vào khách sạn Hương Giang, quờ quạng 26 chiến sỹ quyết tử chúng tôi đã được làm lễ truy điệu và ban tặng huân chương. Do đó, khi nhập vào đội quyết tử, chúng tôi luôn sống bằng tinh thần quyết chiến, quyết tử. Trước sự phong toả của địch, chúng tôi vẫn chống chọi đến cùng, không một tẹo sợ hãi". "Khắc tinh" của kẻ địch và đường hầm bí hiểm Là một quyết tử quân kiên cường, ông Thuận đã được bầu vào ban Thường vụ của Đảng bộ Cộng sản trong nhà tù Phú Quốc. Ông đảm đang Chi bộ 9 gồm 18 đảng viên, chia làm 4 tổ và một chi đoàn thanh niên. Trong thời kì phải đối mặt với "địa ngục cõi trần" tại Trại giam A5, ông đã trở nên "khắc tinh" của thần thế ngục tù Phú Quốc. Ông nhớ lại: "Có những lần chúng tôi đương đầu bằng hình thức tuyệt thực hơn 10 ngày. Tôi luôn động viên anh em phải kiên định, giữ vững ý thức và khí tiết người cách mạng, sẵn sàng hy sinh bản thân mình cho dân tộc". Trước thái độ quật cường của cảm tử quân Vương Đức Thuận, thần thế thống lĩnh ngục thất Phú Quốc đã dùng những hình thức tra tấn tàn bạo như dùng đinh 10 phân đóng vào đầu gối, lấy đinh ghim vào các đầu ngón tay... Song, trước những hình thức tra tấn đê mạt của địch, ý thức cách mệnh trong ông lại càng sục sôi, đến năm 1971, Đảng bộ khám đường Phú Quốc đã chỉ đạo cho 4 Chi bộ gồm 1, 4, 5 và 7 tiến hành đào hầm vượt ngục. Chi bộ 7 do ông Thuận phụ trách. Cuối cùng, chúng tôi đã đào thành công đường hầm với chiều dài 250m, vượt ra ngoài khám xét và vùng đã bị địch cài mìn ở phía ngoài. Trong thời gian đầu, anh em đã phải chuyền tay nhau để đưa từng lớp đất đào hầm hòa vào nước trong thùng phi mà địch dùng để cho tù túng đi vệ sinh rồi đổ đi. Cứ như thế, người thì đi lấy nước đổ vào thùng phi, người thì chuyền đất từ dưới hầm lên để hòa vào nước tránh sự phát hiện của địch. Khi hầm đã đào được khoảng hơn 100m, chúng tôi lại sử dụng một phần diện tích đáy hầm đã đào được để ém đất và tiếp chuyện đào. Hằng ngày, khi nào địch chểnh mảng trong việc giám sát, chúng tôi lại tức thì tiến hành đào. Với sự kiên tâm cao, từ tháng 3 đến tháng 5 năm 1971, chúng tôi đã đào thành công đường hầm bí hiểm này" - ông Thuận kể lại. Quyết tử quân Vương Đức Thuận đang kể lại quá trình hoạt động cách mệnh của mình. Khi đào thành công đường hầm, ông Thuận đã thưa với Đảng ủy. Ông đã được Đảng ủy giao toàn quyền tổ chức cho anh em thoát ra ngoài. Sau khi nắm bắt tình hình về phía địch, ông Thuận đã bố trí cho 46 đồng chí, trong đó có Bí thư Đảng ủy Nguyễn Văn Lĩnh (quê ở Sài Gòn), anh hùng quân đội Nguyễn Quang Hòa (quê Quảng Nam) cùng với 7 Bí thư Chi bộ, 18 đảng viên, ắt anh em dự đào hầm thuộc Chi bộ 9 và Tổ đặc công 4 người do ông Nguyễn Xuân Minh (quê huyện Nam Đàn, Nghệ An) đảm nhiệm tiến hành thoát ra ngoài. Kỳ tích đào hầm vượt ngục Dưới sự chỉ đạo của ông Thuận, 9 chiến sỹ trong Chi bộ 7 đã tham gia đào hầm: "Suốt 2 tháng trời, chúng tôi đã sử dụng những cái khay cà men sắt mà địch phát cho để ăn cơm làm công cụ đào hầm trong phong độ ngồi thẳng đứng, lấy hai vai và hai đầu gối trước làm thăng bằng. Dù rằng việc đào hầm vượt ngục đã được 3 chi bộ khác tiến hành trước nhưng đều thất bại, do không định hướng được nên đường hầm cứ chạy nói quanh nhà pha, không vượt ra ngoài được. Rút kinh nghiệm của sự thất bại đó, chúng tôi cứ đào được 50m là làm một lỗ thông hơi để quan sát nhằm tránh đào lòng vòng, hoặc đào gần với các điểm chốt canh gác của địch”. Còn về phần mình, ông Thuận đã tự nguyện ở lại để bảo vệ nắp hầm, không cho địch phát hiện và sẵn sàng hy sinh để anh em vượt ngục thành công. Tuy nhiên, trước sự trắc ẩn của anh em, ông Thuận đã phải lấy lý do bị thương ở đầu gối do địch đóng đinh nên sợ làm ảnh hưởng đến quá trình vượt ngục để thuyết phục. Thế rồi, ông Thuận đã tình nguyện hy sinh ở lại để lãnh đạo anh em khác ở trong tù kiên tâm chống chọi với địch cho đến ngày được trao trả. Sau sự "biến mất" kỳ lạ của 46 tù nhân, địch đã dùng biện pháp phân loại tù "miền Nam", tù "miền Bắc" để giam riêng. Lúc đó, ông Thuận lại bị chuyển từ Trại giam A5 sang Trại giam D4. Tại đây, ông Thuận lại tiếp chuyện phải đối mặt với nhiều hình thức tra tấn man di khác của quân địch cho đến tháng 3/1973, ông đã được trao trả tự do tại bờ sông Thạch Hãn (Quảng Trị). Trở về quê sau 4 lần giỗ… Rời "địa ngục thiên hạ", ông Thuận đã được đưa đi điều dưỡng một thời kì tại tỉnh Hà Nam Ninh (cũ). Đến cuối năm 1973, ông đã trở về quê nhà trong sự ngỡ ngàng của gia đình và bà con làng xóm. Tâm can với chúng tôi, bà Vương Thị Hồng (74 tuổi), vợ ông Thuận cho hay: "Ngày ông ấy trở về, tôi không tin nổi vào mắt mình, vì kể từ khi nhận được giấy báo tử cho đến khi ông Thuận xuất hiện trở về, gia đình chúng tôi đã làm cho ông ấy được 4 lần giỗ rồi. Ông ấy trở về, tôi thật sự sung sướng đến rơi nước mắt, bởi tôi cứ nghĩ ông ấy đã vĩnh viễn nằm lại ở trận mạc". Trở về đời thường với tỷ lệ thương tật 54%, nhưng ông Thuận luôn sống lạc quan. Quanh năm, ông vẫn tần tảo lao động, sinh sản trên mấy sào ruộng để nuôi sống cả gia đình. Giờ đây, tuy bốn cô con gái đã lập gia đình, nhưng vợ chồng ông Thuận lại phải lo toan, coi ngó cho người con trai đầu Vương Đức Bình (50 tuổi), từng đi bộ đội, nay bị bệnh tâm thần. Những công lao của ông Thuận đã được Đảng và quốc gia ghi nhận, trao tặng những phần thưởng danh hiệu cao quý: Kỷ niệm chương chiến sỹ cách mạng bị địch bắt, tù tội; 3 Huân chương kháng chiến; Huân chương giải phóng; Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng... Đặc biệt, mong muốn của ông được trở lại thăm nhà tù Phú Quốc đã được thực hiện vào tháng 11/2008. Sau chuyến thăm lại nhà lao Phú Quốc, Đoàn làm phim về những chiến sỹ cách mạng bị địch bắt, tù tội cũng đã tìm về với ông Thuận - một nhân chứng sống cho lòng yêu nước. Đến hôm nay, người "anh hùng" Vương Đức Thuận đã bước sang tuổi 78, nhưng những kỷ niệm của người quyết tử quân vẫn hiển hiện và tiếp sức cho ông vượt qua mọi khó khăn, nặng nhọc của cuộc sống bình thường. Hà Hằng - Kim Thoa