Nhìn lá bón phân cho lúa

Trong bón phân cho lúa, khi bón thừa phân đạm sẽ gây nên đổ ngã thời đoạn trổ và hình thành hạt. Khi lúa đổ năng suất giảm lúc thu hoạch và còn gây ra lúa lép nhiều, chất lượng gạo kém, giá bán thấp, lợi nhuận giảm. Đặc biệt, trong tuổi sinh trưởng lúa bị sâu bệnh tiến công nhiều, gây thiệt hại nặng về kinh tế cho nông dân cũng như môi trường do phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để phòng trừ sâu bệnh. Thừa đạm còn gây ô nhiễm môi trường do lượng nitrat chảy vào trong nguồn nước hoặc tồn dư nitrat trên hạt sẽ không đủ tiêu chuẩn xuất khẩu. Có thể khắc phục bằng cách vận dụng bảng so màu lá lúa, có các thang màu chỉ dẫn nông dân bằng trực quan khi đối chiếu màu lá lúa với các thang màu. Từ đó có thể biết được lúa đang thiếu, đủ hay thừa đạm để áp dụng phân bón ăn nhập nhằm tránh thừa đạm. Vụ hè thu và thu đông tổng lượng phân bón ứng dụng cho phân thuần chất là từ 60 – 85kg N + 25 – 50kg P2O5 + 30kg K2O. Tương đương với một lượng phân thương phẩm là từ 130 – 180kg urê + 152 – 303kg super lân + 50kg KCl cho 1ha. Thời kỳ bón và nhìn lá bón phân: thời đoạn 7 - 10 ngày sau sạ (NSS): Lân bón từ 25 - 35kg P2O5 + 30kg K2O + 20 - 25kg N cho 1ha. Có thể sử dụng tỷ lệ lân cao hơn nếu bón vụ trước ít hơn 30kg P2O5/ha và nếu đất luân phiên ướt và khô thì áp dụng từ 40 - 50kg P2O5/ha. Thời đoạn 18 - 22 NSS, lúc này là giai đoạn lúa đâm chồi cần sử dụng bảng so màu lá lúa để đối chiếu. Nếu thang màu<3, áp dụng 30kg N/ha. Nếu thang màu giữa 3 và 4, áp dụng 20kg N/ha và nếu thang màu >4, không nên ứng dụng phân N. Giai đoạn 30 - 53 NSS, lúc lúa hình thành gié, sử dụng bảng so màu lá lúa để điều chỉnh lượng N. Nếu thang màu<3, áp dụng 30kg N/ha; Nếu thang màu giữa 3 và 4, áp dụng 20 kg N/ha và nếu thang màu >4, không nên áp dụng phân N. Nghiên cứu của ngành nông nghiệp cho thấy ruộng lúa vụ hè thu bón mức đạm 100kg N/ha diễn tả màu xanh thời kỳ lúa đứng cái quá mức thông thường (thừa đạm) so với mức 80kg N/ha lúa có màu hơi vàng chanh và cây mọc khỏe. Cách sử dụng bảng so màu: trước tiên chọn ngẫu nhiên 10 cây hoặc bụi lúa không sâu bệnh trong ruộng với mật độ đồng đều. Sau đó chọn lá cao nhất phát triển đầy đủ từ mỗi cây hoặc bụi. Đặt phần giữa lá này trên thang màu và so màu lá với thang màu. Không nên tách ra hoặc làm hư lá lúa rồi so màu lá trong bóng râm của thân để tránh nắng rọi trực tiếp làm đổi màu lá. Nên chỉ so màu với một người với cùng thời kì trong ngày cho mỗi lần so màu lá. Rốt cục so 10 lá rồi tính giá trị nhàng nhàng của thang màu. Bảng so màu lá lúa có 4 thang màu với các mức màu từ trái sang: Màu xanh thừa đạm; màu xanh đủ đạm; màu hơi vàng thiếu đạm ít; màu vàng nhiều lúa thiếu đạm. TS Nguyễn Công Thành